سقط جنین در اسلام

سقط جنین در اسلام

سقط جنین در اسلام

 

از آنجا که 42 کشور از 47 کشور در قاره آسیا مسلماننشین هستند، ابتدا به بررسی اجمالی سقط جنین از منظر اسالم میپردازیم. قوانین اسالمی در کشورهای مسلماننشین این منطقه به حل مسائل مورد اختالفی چون سقط جنین کمکشایانی میکند.  بر اساس دیدگاههای اسالمی، سقط جنین
شرعا حرام بوده و در قانون برای کسانی که به انجام این عمل مبادرت میورزند، هم مادر و هم پزشک، مجازات سنگینی وضع شده است. قرآن به عنوان مهمترین منبع و اساس قوانین اسالم، عبارت سقط جنین را بهوضوح بکار نبرده است، اما برای حق حیات اهمیت و تقدس وافری قائل میشود.

از دیدگاه قرآن نابودی حق حیات به ناحق برابر است با نابودی همه جامعه، به طوری که در آیه ۳۲ سوره مائده میفرماید: هر کس نفسی را بدون حق قصاص یا بی آنکه فساد و فتنهای در روی زمین بکند به قتل برساند مثل آن باشد که همه مردم را کشته است.  مذهب شیعه سقط را پس از لانه گزینی تخمک لقاح یافته حرام کرده است، اما علمای اهل سنت نظرات گوناگونی در این مورد مطرح کردند.

جهت خرید قرص سقط جنین خرید قرص سایتوتک خرید قرص میزوپروستول با این شماره 09059526944 تماس بگیرید.

سقط جنین در اسلام

 

از دیدگاه فقه جنین به طور کلی دو مرحله دارد:

1- مرحله قبل از دمیدهشدن روح که قبل از ۴ ماهگی مادر باردار است. زمان ولوج روح در بدن جنین، ابتدای به وجودآمدن نفس حیوانی است. در قرآن از اینمرتبه تحت عنوان »ثم أنشأناه خلقا آخر« یاد شده است. بنابراین گرچه تا قبل از ولوج روح به جنین، انسان کامل و بالفعل تحقق نیافته، اما انسان بالقوه هست، لذا الزم است حرمت آن حفظ شود؛

2- مرحله پس از ولوج روح. در این مرحله جنین حقوقی مانند انسان کامل دارد.

 

1ـ دیدگاه فقه شیعه نسبت به سقط جنین

اکثر فقها مراحل تکامل خلقت جنین را به سه قسم کلی تقسیم کردهاند. اگر فردی جنین را در هر یک از این مراحل از بین ببرد، معصیت کرده و بایستی دیه بپردازد. این مراحل عبارتند از:

1- قبل از کاملشدن خلقت به شکل انسان: نطفه که دیه سقط آن ۲ %دیه یک فرد کامل است. علقه (خون بستهشده) که دیه سقط آن ۴ %دیه یک فرد
کامل است. مضغه (شکلگیری گوشت) که دیه سقط آن ٩ %دیه یک فرد کامل است. شکلگیری استخوان که دیه سقط آن ٨ %دیه یک فرد کامل است؛

2ـ بعد از اتمام خلقت به صورت انسان و قبل از ولوج روح: دیه سقط جنین در این مرحله 10 %دیه یک فرد کامل است؛

3ـ بعد از ولوج روح: که دیه سقط آن به اندازه دیه یک فرد کامل است.

 

 

2ـ دیدگاه فقهی اهل سنت نسبت به سقط جنین

اهل سنت کمتر به مراتب مختلف جنین در تعیین دیه سقط آن اشاره کردهاند. مالکیه و شافعیه برای جنینی که به همراه مادرش کشته شود، دیهای جداگانه قائل نشدهاند و به صرف دیه مادر بسنده کردهاند، لذا یکی از شرایط تعلق دیه به جنین سقط شده این است که مادرش در اثر ضربهای که جنین سقط شده، سالم بماند. مالکیها، اولین مرحله تعلق دیه را علقه، دانستهاند برخالف شافعی و حنبلی که دیه را برای علقه نفی کرده و از مضغه، قائل به دیه شدهاند. در هر حال هر دو مذهب به حرمت سقط جنین پس از ۴ ماه توافق دارند.

 

انواع مجازات سقط جنین در اسالم عبارتند از:

الف ـ قصاص: مجازات ابتدایی قتل عمدی در حقوق جزای اسالم، قصاصنفس است؛

ب ـ دیه: در قانون مجازات اسالمی در ماده 1٠ آمده است: دیه مالی استکه از طرف شارع برای جنایت تعیین شده است. همچنین در ماده۲٠۴ عنوان شدهاست دیه مالی است که به سبب جنایت بر نفس یا عضو به مجنیعلیه یا به اولیای دم او داده میشود؛

ج ـ تعزیر: در فقه تأدیب یا عقوبتی است که نوع و مقدار آن در شرع معین نشده و به نظر حاکم واگذار شده است )محمدی، 1۳٨٩ ش.( که نوع مجازات با توجه به اراده و قصد جنایت کار و همچنین میزان تکامل جنین متفاوت است، اگرچه در اسالم و قریب به اتفاق ادیان الهی سقط جنین منع شده است، عواقب و مشکالت ناشی از ممنوعیت مطلق سقط جنین باعث شد که کشورهای زیادی با نگرش واقعبینانه، سقط جنین قانونمند را در شرایط خاصی اجازه دهند. با استناد به بررسی جامع سازمان بهداشت جهانی در سال 1٠٠٠ در حال حاضر بسیاری از کشورهای اسالمی نظیر بحرین، عراق، اردن، لبنان، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی، سوریه، ترکیه، امارات متحده عربی، یمن، مالزی و پاکستان زمینه های جواز سقط جنین را بر اساس ضرورت فراهم نمودهاند.  در مقابل، تعدادی از کشورها منجمله ایران، هنوز قوانین مربوط به سقط جنین خود را مورد بازنگری واقعبینانه قرار ندادهاند.  در ادامه بهبررسی قوانین سقط جنین در کشورهای مختلف قاره آسیا میپردازیم.

آیا سقط جنین جرم است؟

آیا سقط جنین جرم است؟

قوانین مربوط به جرم سقط جنین

در ماده 17 آیین نامه انتظامی نظام پزشکی مصوب 1348، سقط جنین جهت حفظ سلامت مادر پذیرفته شده و تشریفاتی را برای سقط جنین توسط پزشکان ذکر کرده بود. بنابراین پزشکان بدون دخالت مقام قضایی و بر اساس تشخیص خود با طی مراحلی می توانستند اقدام به سقط جنین کنند. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، شورای نگهبان ماده 17 نظام پزشکی را خلاف شرع دانست و این ماده ملغی شد. در حال حاضر قوانین مربوط به جرم سقط جنین و یا موارد پذیرش آن در بسیاری از موارد از احکام شرعی فقه امامیه نشأت گرفته است. لیکن درباره این که سقط جنین قتل نفس محسوب می شود و مستلزم قصاص است، قانون مجازات اسلامی از فقه امامیه پیروی نکرده است. از منظر فقهی سقط جنین به دو مرحله تقسیم می شود: قبل از دمیده شدن روح و بعد از آن خرید قرص سقط جنین

 

در مرحله اول؛ قبل از دمیده شدن روح، سقط جنین به دلیل این که دارای حیات نباتی است، قتل نفس محسوب نمی شود. و در مرحله دوم؛ به دلیل دمیده شدن روح، تفاوتی میان جنین و سایر انسان ها نیست و قتل آن حرام است. لیکن از منظر قانون مجازات اسلامی سقط جنین بعد از دمیدن روح و یا قبل از آن همان مجازات سقط جنین را دارد و قتل نفس نیست. قانون گذار مقرر نموده: «جنایت عمدی بر جنین، هر چند پس از حلول روح باشد، موجب قصاص نیست. در این صورت مرتکب علاوه بر پرداخت دیه به مجازات تعزیری محکوم می شود.» و در بحث سقط جنین در ماه های حرام، برای جنینی که روح در آن دمیده شده، حکم تغلیظ دیه (2) مانند سایر انسان در نظر گرفته است.

 

وضعیت سقط جنین در کشورهای مختلف

 

وضعیت سقط جنین در کشورهای مختلف

طبق آمار جهانی ، سالانه 75 میلیون بارداری ناخواسته در دنیا پیش مي‌آید که از این بین 45 میلیون نفر تصمیم می گیرند مادر نشوند و اقدام به سقط جنین خود می کنند . طبق این آمار ،سالانه در جهان حدود 585 هزار زن به دلیل عوارض حاملگی جان خود را از دست می دهند ، که از این تعداد 20 درصد آن به دلیل سقطهای غیر قانونی است . در قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم سقط جنین در اکثر کشورهای دنیا مطرود و غیر قانونی بود . در نخستین سالهای دهه 1950 ، آزادسازی سقط جنین در بسیاری ازکشورهای اروپایی مورد توجه قرار گرفت و سپس درطول دو دهه 1960 و 1970 در تمامی کشورهای پیشرفته مجاز کردن سقط جنین شروع شد . در حال حاضردر چند کشور اروپایی از جمله فنلاند ، سویس، پرتقال و اسپانیا شرایط خاصی از جمله شرایط بداقتصاد خانواده و ناتوانی در تامین هزینه های یک عضو جدید ، سن کم یا زیاد زن برای بارداری ، وضعیت تجرد زن و تعداد زیاد فرزندان برای سقط جنین در نظرگرفته شده است . درمیان کشورهای اروپایی تنها در ایرلند است که سقط جنین به هرشکل و تحت هر شرایطی ممنوع می باشد . درکنار محدودیتهایی که برای زن ایرلندی در خصوص سقط جنین وجود دارد، آنها این امتیاز را دارند که برای سقط به انگلستان سفر کنند.

در کشورهای لهستان ، عراق، لبنان ، یمن و سوریه سقط جنین را جز در مورد تهدید سلامت مادر مجاز نمی دانند و تنها ترکیه سقط را در تمام موارد مجاز دانسته است.

درسال 1999 میلادی سازمان ملل متحد در یک پژوهش جهانی کشورهای مختلف جهان را از لحاظ تجویز سقط جنین و دلایل آن مورد بررسی ، دلایلی را که برای سقط جنین مورد توجه قرار گرفت، عبارت بود از :

1) حفظ جان مادر ، 2 ) حفظ سلامت جسمانی زن ، 3 ) حفظ سلامت روانی زن ، 4 ) وضعیت جنینهای ناشی از تجاوز به عنف و زنای با محارم ، 5 ) ناقص بودن جنین ، 6 ) دلایل اقتصادی و اجتماعی و 7) خواست خود زن .

مطابق این تحقیق از میان 193 کشورجهان 189 کشور ، سقط جنین را برای حفظ جان مادر مجاز کرده اند. سقط جنین به دلیل حفظ سلامت جسمانی زن و معالجه او در 122 کشور قانونی و در 71 کشور غیر قانونی است . سقط جنین برای حفظ سلامت روانی زن در 120 کشور جایز و در 73 کشور غیر قانونی است . مجاز کردن سقط جنین مطابق ارزیابی های به عمل آمده موجب شده است مرگهای ناشی از سقط چنین غیر قانونی حداقل 25 درصد کاهش یابد.

 

وضعیت سقط جنین در ایران

با توجه به غیر قانونی بودن سقط جنین در کشور نمی توان آمار کامل و دقیقی ارائه کرد . برآوردهای غیر رسمی – که چند سال پیش در یک تحقیق علمی آمده بود- عدد 80 هزار سقط در سال را نشان می داد . براساس آمار دیگر ، بیشتر زنانی که به سقط جنین دست می زنند 23 ساله هستند و این به دلیل روابط ممنوع قبل از ازدواج صورت می گیرد ويا اینکه دردوران نامزدی باردارشده اند. سقط جنین در ایران ممنوع است و فقط در شرایطی با آن موافقت می شود که ماندن جنین در بطن مادر خطر جانی برای او بهمراه داشته باشد . غیر قانونی بودن سقط جنین این مساله را به موضوعی سیاه و زیر زمینی تبدیل نموده است، بیشترسقطهایی که در ایران رخ می دهد در محلهایی فاقد امکانات بهداشتی و یا از سوی افراد غیر متخصص و با هزینه های بالا صورت می گیرد .

سقط جنینهای غیر قانونی در ایران سالانه موجب مرگ صدها زن می شود . این در حالی است که در بسیاری از کشورها پس ازرفع ممنوعیت سقط جنین آمار مرگ و میر زنان کاهش یافته است و تنها در بریتانیا از سال 1963 پس از لغو قانون ممنوعیت سقط جنین تعداد مرگ و میر زنان به نصف رسید